Kurpie

Kurpie

Kurpie

Kurpie to grupa etnograficzna zamieszkująca tereny dwóch puszcz mazowieckich – Puszczy Zielonej i Puszczy Białej. Puszcza Zielona nazywana jest również Puszczą Kurpiowską lub Zagajnicą, a Puszcza Biała – Kurpiowszczyzną. Kurpie dzielą się na Kurpie Zielone i Kurpie Białe, w zależności od regionu, który zamieszkują. Nazwa Kurpiów wywodzi się od nazwy obuwia noszonych przez miejscową ludność – kurpsi.Sklep i szkolenia BHP Wrocław Są to buty wytwarzane z lipowego łyka. Krupie nazywali siebie nawzajem „Puszczakami” od terenów, które zamieszkiwali. Określenie „Krupie” początkowo było przezwiskiem nadanym przez okoliczną ludność, jednak potem przyjęło się jako oficjalna nazwa.

Pierwsi osadnicy pojawili się na terenie puszczy w XV wieku. Byli to głównie ludzie z wschodniego Mazowsza, którzy szukali schronienia przed napadami, a także zbiegli przed pańszczyzną chłopi. Głównym źródłem utrzymania Krupiów była otaczająca ich puszcza. Zajmowali się oni rybołówstwem, myślistwem, bartnictwem, tkactwem, rzemiosłem drzewnym oraz wydobyciem i obróbką bursztynu. Krupie oddzieleni byli od innych ludzi lasami i bagnami co wymusiło na nich samowystarczalność. Zaowocowała ona powstaniem odrębnej kulturowo społeczności.

Charakterystycznymi elementami kultury kurpiowskiej są stroje, hafty, bursztynowe ozdoby, zdobienia w drewnie, rzeźba w drewnie, wycinanki, kwiaty z krepiny, palmy na Niedzielę Palmową, a także kurpiowskie chaty. Kurpie wytworzyli również własną gwarę – zachowała się ona do dziś. Istnieją jednak subtelne różnice kulturowe między Kurpiami Zielonymi a Kurpiami Białymi.

Odróżniają się od siebie głównie strojami, ale również architekturą, a także częściowo gwarą. Głównymi ośrodkami folkloru kurpiowskiego są miasta Kadzidło, Mszyniec i Łyse. Ciekawostką jest, że obecność Krupiów została zapisana na stronach literatury polskiej w utworach Henryka Sienkiewicza – „Potop” i „Krzyżacy”, a także w powieści historycznej Władysława Rymkiewicza „Noc saska”. Kultywowaniem, zachowaniem i rozpowszechnianiem kultury kurpiowskiej zajmuje się obecnie Związek Kurpiów. Związek został założony w 1996 roku i ma swoją siedzibę w Ostrołęce. Jego działalność opiera się na kultywowaniu i badaniu kultury kurpiowskiej poprzez organizację konferencji i seminariów, wydawanie książek i czasopism oraz organizację imprez regionalnych. Wciąż istnieje również kilka zespołów folklorystycznych i twórców ludowych, którzy dbają o tradycję i zachowanie kultury regionu kurpiowskiego.

Artykuł napisany przez: